बेलौरीमा कक्षा ८ को परीक्षाफल सार्वजनिक: निजी विद्यालयको प्रभावशाली सफलता, सामुदायिक विद्यालयहरू अझै पछि

दिप न्यूज

समाचार प्रकाशित मिति :

२९ चैत्र २०८१, शनिबार ११:३०

नवराज अवस्थी,चैत्र २९, बेलौरी कञ्चनपुर — बेलौरी नगरपालिकाले शैक्षिक सत्र २०८१ को नगरस्तरीय आधारभूत तह (कक्षा ८) को परीक्षाफल सार्वजनिक गरेको छ। नतिजाअनुसार नगरभित्रका १,२२४ परीक्षार्थीमध्ये ६१६ जना विद्यार्थी ग्रेडेड अर्थात् उत्तीर्ण भएका छन् भने ५६२ जना नन-ग्रेडेड अर्थात् अनुत्तीर्ण भएका छन्। समग्रमा ५२.२९ प्रतिशत मात्र विद्यार्थीले सफलता प्राप्त गरेका छन्, जुन दरले नगरको शैक्षिक प्रणालीले अझै धेरै सुधारको खाँचो रहेको संकेत गर्छ।

परीक्षाफलको विश्लेषण गर्दा निजी विद्यालयहरूले यो वर्ष पनि उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेका छन्। लिटिल गार्डन इङ्ग्लिश बोर्डिङ स्कुल, सनराइज विद्या सदन इङ्ग्लिश स्कुल र रीजेन्सी एकेडेमीले शतप्रतिशत नतिजा ल्याउँदै आफ्नो शिक्षण स्तरप्रति थप विश्वास दिलाएका छन्। ती विद्यालयहरूका क्रमशः २९, १६ र १३ जना विद्यार्थी सबै जना ग्रेडेड सूचीमा परेका छन्। यिनका साथै उग्रतारा बाल विद्यालयले ९७.३७%, वात्सल्य विद्या निकेतनले ९५.८३% र सनराइज बोर्डिङ्ग स्कुलले ९५.६५% उत्तीर्ण दर कायम राख्दै निजी क्षेत्रको समग्र प्रदर्शनलाई मजबुत बनाएका छन्।

सामुदायिक विद्यालयतर्फ हेर्दा केही विद्यालयले अपेक्षाकृत सन्तोषजनक प्रदर्शन गरेका छन्। महाकाली माध्यमिक विद्यालयले ९०.६३%, सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले ८५% र दुर्गा आधारभूत विद्यालयले ७५% सफलता दरसहित तुलनात्मक रूपमा राम्रो नतिजा प्रस्तुत गरेका छन्। यद्यपि समग्र सामुदायिक विद्यालयको अवस्था चुनौतीपूर्ण देखिन्छ। अधिकांश विद्यालयहरूको नतिजा ५० प्रतिशतभन्दा कम रहेको छ, जसले शिक्षण–शिक्षण प्रक्रियामा गम्भीर कमजोरी रहेको संकेत गर्छ। विशेष गरी गोरखनाथ माध्यमिक विद्यालय, कालिका आधारभूत विद्यालय र कृष्ण आधारभूत विद्यालयमा एक जना विद्यार्थीसमेत ग्रेडेड सूचीमा नपरेको अवस्था चिन्ताजनक छ।

बेलौरी नगरपालिकाले दुई विषयसम्ममा नन-ग्रेडेड भएका विद्यार्थीहरूका लागि पुनः परीक्षा दिने निर्णय गरेको छ। बैशाख २१ र २२ गते हुने उक्त परीक्षाबाट केही विद्यार्थीले फेरि अवसर पाउनेछन्। शिक्षा शाखा प्रमुख अमित प्रसाद भट्टका अनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसपटकको नतिजा केही सुधारिएको भए पनि सामुदायिक विद्यालयहरूले अझै गुणस्तरीय शिक्षाका लागि ठोस योजना र दीर्घकालीन दृष्टिकोण अवलम्बन गर्न आवश्यक रहेको छ। उनले विद्यालय प्रशासन, शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावक सबैले आ-आफ्नो जिम्मेवारीप्रति सजग हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

शिक्षा क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार निजी विद्यालयहरूको सफलताको मूल कारण व्यवस्थापनमा प्रतिबद्धता, पर्याप्त स्रोत साधन, विद्यार्थीमा निरन्तर मूल्यांकनको अभ्यास, तथा शिक्षकहरूको नियमित तालिम हो। यद्यपि सामुदायिक विद्यालयहरूमा स्रोतको अभाव, प्रशासनिक कमजोरी, शिक्षकको प्रेरणामा कमी र अभिभावकको कम सरोकार जस्ता कारणले नतिजामा प्रत्यक्ष असर परिरहेको देखिन्छ। स्थानीय सरकार, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक र अभिभावकबीच गहिरो सहकार्य, उत्तरदायित्व र समर्पणमार्फत मात्र सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक स्तरमा सार्थक परिवर्तन ल्याउन सकिने विज्ञहरूको भनाइ छ।

बेलौरी नगरपालिकाको हालको परीक्षाफलले नगरको शैक्षिक अवस्थाको यथार्थ प्रतिबिम्ब प्रस्तुत गरेको छ। एकातिर निजी विद्यालयहरूको दरिलो उपस्थिति र सफलताले शिक्षा प्रणालीमा आशा देखाएको छ भने अर्कोतर्फ सामुदायिक विद्यालयहरूको निराशाजनक नतिजाले सुधारको स्पष्ट सन्देश दिएको छ। शिक्षा क्षेत्रको समग्र रूपान्तरणका लागि दीर्घकालीन रणनीति, नीति निर्माणमा सहभागिता र स्थानीय तहको सक्रियता अपरिहार्य देखिन्छ।